Ogólna

Popularne odmiany rzepaku w Polsce – jak wybrać odpowiednie nasiona?

Na rynku rzepakowym znajdziemy blisko siedemset różnych odmian! Każda z nich cechuje się nieco innymi warunkami uprawy pod kątem mrozoodporności, wymagań względem gleby, a także potencjalnej wielkości plonów. Wszystkie dostępne odmiany możemy uporządkować w dwóch grupach: populacyjnej oraz mieszańcowej. Czym różnią się poszczególne odmiany i która z nich okaże się lepszym wyborem przy aktualnych warunkach uprawy rzepaku w Polsce?

Rzepak w odsłonie klasycznej – odmiany populacyjne

W przypadku odmiany populacyjnej, zwanej również liniową, materiał siewny jest uzyskiwany w sposób tradycyjny, po dokładnej selekcji, krzyżowaniu, ponownej selekcji oraz rozmnażaniu. Są to niemodyfikowalne odmiany występujące w formie naturalnej. Ich zaletą jest fakt, że każdy rolnik może samodzielnie rozwijać własny materiał siewny bez konieczności ponownego inwestowania w nasiona. W przypadku pierwszego zasiewu na pewno warto uwzględnić również niższą cenę nasion.

Do zalet zaliczymy również stabilniejsze plonowanie i lepszą adaptację do słabszych stanowisk. Kolejnym plusem jest niższy koszt uprawy tej odmiany. Niestety, rzepak odmiany populacyjne nie są pozbawione wad. Największą z nich jest zdecydowanie mniejszy rozmiar plonów, co jest związane z brakiem zjawiska heterozji. Co więcej, liniowe odmiany często wymagają staranniejszej oraz bardziej kosztownej ochrony oraz nawożenia. Mimo to, wciąż są one bardzo cenione w polskim rolnictwie.

Rzepak modyfikowany – odmiany mieszańcowe

Do uzyskania nasion w odmianach mieszańcowych (hybrydowych) potrzebne jest wyjątkowo trudne i żmudne krzyżowanie form rodzicielskich. Wyższe koszty pozyskania takiego materiału siewnego sprawiają, że rolnicy chcący zasadzić rzepak w odmianie mieszańcowej muszą wydać więcej na nasiona. Ponadto, odmiany mieszańcowe podlegają heterozji, ale wraz kolejnym pokoleniem zjawisko to słabnie. W związku z tym, zawsze wymagany jest nowy materiał siewny, co już na starcie uprawy wiąże się ze znacznie większymi kosztami.

Jednak w perspektywie długoterminowej, wybór odmiany hybrydowej może okazać się bardzo intratną inwestycją. Te odmiany są zazwyczaj znacznie odporniejsze na choroby grzybowe, a jednocześnie, lepiej radzą sobie z trudnymi warunkami atmosferycznymi. Ponadto, zjawisko heterozji wiąże się z większymi nawet o 20% plonami. Mieszańcowe odmiany rzepaku są projektowane z myślą o obniżeniu kosztów ochrony oraz nawożenia. W ostatecznym rozrachunku może się zatem okazać, że hodowanie odmian hybrydowych na dzień dzisiejszy jest bardziej opłacalne.

Jak wybrać właściwą odmianę rzepaku?

Przede wszystkim należy uwzględnić klasę gleby oraz jej zasobność mineralną. Niektóre odmiany nadają się wyłącznie do gleb o najwyższej klasie. Ponadto, odmiana musi być dostosowana do warunków regionu. Choć rzepak jest dostępny w blisko siedmiuset odmianach, tylko około dwustu z nich jest uprawianych w naszym kraju. Jeżeli jest to nasze pierwsze podejście do uprawy rzepaku, warto skonsultować się z innymi rolnikami z okolicy, dysponującymi większym doświadczeniem.

W naszym kraju coraz popularniejsze stają się odmiany mieszańcowe. Choć materiał siewny jest droższy i trzeba go kupować przed każdym zasiewem, większa odporność na trudne warunki, a także niższe zapotrzebowanie względem nawożenia oraz ochrony roślin sprawiają, że w finalnym rozrachunku wielu rolników notuje zysk z tytułu znacznie obfitszych plonów. Biorąc pod uwagę coraz gorętsze oraz suche lata, popularność odmian hybrydowych będzie stale rosła.